Σάββατο, 11 Νοεμβρίου 2017

Μαθήματα κηπουρικής για αρχάριους στο ΚΠΙΣΝ

Κάθε πότε ποτίζουμε; Τι είναι το λίπασμα και πως το χρησιμοποιούμε; Χρειάζεται πάντα να κλαδεύουμε; Αν ναι, πώς γίνεται αυτό; Πώς φυτεύουμε και πότε; Ποιά είναι τα πιο συνηθισμένα λάθη στον κήπο ή τη βεράντα μας; Πώς θα διαλέξουμε το κατάλληλο φυτό για τον δικό μας χώρο; 
Όποιος ψάχνει απαντήσεις σε ερωτήσεις σαν κι αυτές ας προγραμματίσει την επίσκεψή του στο ΚΠΙΣΝ (Κέντρο Πολιτισμού  Ίδρύμα Σταύρος Νιάρχος). Εκεί, συγκεκριμένα στον Πύργο Βιβλίων της Εθνικής Βιβλιοθήκης, τις Δευτέρες του Νοεμβρίου, 18.30 με 20.30, θα γίνονται μαθήματα κηπουρικής για αρχάριους. Για λεπτομέρειες πατήστε εδώ


Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Φόρμιο στον ήλιο και τη θάλασσα

Το φόρμιο (Phormium tenax) είναι ένα μεγάλο ποώδες φυτό χωρίς κορμό καθώς τα φύλλα του, όπως βλέπετε στις φωτογραφίες, ξεκινούν απ’ τη βάση του. Αυτά είναι μαλακά, μακρόστενα και δεν έχουν αγκάθια. 

Phormium tenax Variegatum
Φόρμια θα βρούμε στα περισσότερα φυτώρια και κέντρα κήπου (φωτ. Δ.Α.)
Το «κοινό» φόρμιο έχει πράσινα φύλλα όμως υπάρχουν στην αγορά και ποικιλίες του με δίχρωμα κίτρινα και πράσινα (η Variegatum) και με κοκκινό-καφέ φύλλα (η Atropurpureum), οι οποίες διαφέρουν μεταξύ τους στην εμφάνιση. Οι απαιτήσεις τους απ' το κλίμα,το έδαφος κ.λπ. είναι οι ίδιες. 
΄Όποια ποικιλία και αν επιλέξουμε θα ευδοκιμήσει σε εδάφη με καλή στράγγιση και σε θέσεις προστατευμένες από τις παγωνιές και τους βοριάδες, ηλιόλουστες ή ημισκιερές. Η αντοχή του φόρμιου στο κρύο δεν είναι πολύ μεγάλη (αντέχει μέχρι τους -5 ή -6° C  όμως δεν έχει πρόβλημα με τη ζέστη. Επίσης δεν έχει πρόβλημα από την αλμύρα της θάλασσας. Στην πατρίδα του, τη Νέα Ζηλανδία, είναι φυτό της «πρώτης γραμμής» μπροστά στο κύμα δηλαδή. 

Phormium tenax
Μία μάλλον άτυχη επιλογή θέσης καθώς το φόρμιο είναι στριμωγμένο ανάμεσα στις τριανταφυλλιές (φωτ. Τ.Α.)
Απαιτήσεις και φροντίδες
Η αντοχή του στην ξηρασία είναι μέτρια. Άρα δεν μπορούμε να το αμελήσουμε, ειδικά το καλοκαίρι. Ποτίζουμε όποτε διαπιστώσουμε με την αφή ότι το χώμα έχει στεγνώσει. Όποιος θέλει λεπτομέρειες για το πότισμα μπορεί να τις βρει πατώντας, εδώ
Αν φυτευτεί στο έδαφος του κήπου μπορεί να φτάσει το 1-1,50 μ. σε ύψος με την ίδια διάμετρο. Σε γλάστρες ευδοκιμεί αλλά γίνεται μικρότερο. Σε ένα φυτοδοχείο το ιδανικό είναι να το φυτέψουμε μέσα σε μείγμα  από χώμα «εξωτερικού χώρου» με κοινό χώμα κήπου σε αναλογία 50:50. Η λίπανσή του δεν έχει κάτι το ιδιαίτερο. Στα φόρμια που είναι στο έδαφος δίνουμε πλήρες λίπασμα την άνοιξη και το φθινόπωρο. Για τη λίπανση των γλαστρικών δείτε πατώντας εδώ

Το μόνο κλάδεμα που θα χρειαστεί είναι η αφαίρεση των ξερών φύλλων και η καλύτερη στιγμή γι΄αυτό είναι την άνοιξη αφού περάσει ο κίνδυνος των παγετών. 

Τι το θέλουμε;
Το φόρμιο το καλλιεργούμε για το κόμψο φύλλωμά του καθώς τα άνθη του είναι μάλλον ασήμαντα. Μάλιστα μπορούμε και να τα κόβουμε με το που το εμφανίζονται για να μην  αποδυναμώνουν το φυτό. Όμως το φύλλωμα είναι άλλη συζήτηση. Όταν μάλιστα δέχεται τις ακτίνες του ήλιου από χαμηλά, το πρωί ή και το απόγευμα, είναι πολύ εντυπωσιακό. 

Phormium tenax Variegatum
Χειμώνας μέσα σε θερμοκήπιο φυτωρίου σε περιοχή όπου οι παγωνιές δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. (φωτ. Δ.Α.)

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

Τσίκας σε γλάστρα

Το τσίκας (Cycas revoluta) θα ευδοκιμήσει φυτεμένο σε γλάστρα κι ας μην φτάσει ποτέ τα 3 μ. ύψους που θα μπορούσε να αποκτήσει αν ήταν στο έδαφος. Έχει όμως μια «παραξενιά» που θα πρέπει να σεβαστούμε 

Τσίκας
Τσίκας σε γλάστρα (φωτ. Τ.Α.)

Ο κανόνας υπαγορεύει ότι οι μεταφύτευσεις ενός φυτού από μια γλάστρα σε μεγαλύτερη πρέπει να γίνονται σταδιακά. Κάθε 2-3 χρόνια, άνοιξη ή φθινόπωρο κατά προτίμηση, βγάζουμε το Χ φυτό μας απ΄τη γλάστρα του και το βάζουμε στην αμέσως μεγαλύτερη. Το τσίκας μάλλον είναι η εξαίρεση του κανόνα: 
Δεν του αρέσουν οι μεταφυτεύσεις επειδή κατά τη διάρκειά τους κινδυνεύει να χάσει από τις ρίζες του, συγκεκριμένους μικροοργανισμούς που ζουν επάνω τους. Το όφελος από τη συμβίωση μικροοργανισμών και φυτού είναι αμοιβαίο. Συνεπώς, μια ζημιά στους μικροοργανισμούς σημαίνει ζημιά και για το φυτό. Η μεταφύτευση είναι μια δουλειά που θέλει πάρα πολύ προσοχή έτσι και αλλιώς, όμως ειδικά για το τσίκας θέλει ακόμη περισσότερη και γι΄αυτό θα μπορούσε κανείς να αποφασίσει να κάνει όσο το δυνατόν λίγοτερες μεταφυτεύσεις γίνεται χρησιμοποιώντας μεγάλες γλάστρες. 

Τσίκας
Το άνθος ενός θηλυκού τσίκας, διακρίνονται οι σπόροι στο κέντρο του (φωτ. Δ.Α.) 

Το πότισμά του δεν έχει κάτι το ιδιαίτερο, ποτίζουμε όταν καταλάβουμε με την αφή ότι το χώμα είναι στεγνό. Η λίπανσή του δεν είναι κάτι που συμφέρει να αμελήσουμε μια και είναι απαιτητικό φυτό. Μάλιστα καλό είναι να διαλέξουμε κάποιο σκεύασμα που να περιέχει και ιχνοστοιχεία μια και τουλάχιστον με ένα απ' αυτά το τσίκας έχει ιδιαίτερη σχέση. Όπως πάντα, για τη λίπανση γλαστρικών φυτών επιλέγουμε είτε υδατοδιαλυτό λίπασμα υγρό ή σε σκόνη είτε κάποιο οργανικό. 

Το χώμα μέσα στο οποίο θα το φυτέψουμε θέλουμε να περιέχει θρεπτικά στοιχεία, να μην είναι βαρύ, και να στραγγίζει πολύ καλά. Το χώμα «εξωτερικού χώρου» που κυκλοφορεί στο εμπόριο είναι κατάλληλο αλλά μόνον κερδισμένοι θα βγούμε αν εμπλουτίσουμε κάθε σακί του με μια χούφτα ελαφρόπετρα. Εναλλακτικά μπορούμε να φτιάξουμε μείγμα από κοινό χώμα κήπου μαζί με λίγο φυλλόχωμα (ή χώμα για οξύφιλα φυτά). Στο μείγμα αυτό προσθέτουμε και 2-3 χούφτες ελαφρόπετρα (ανά 20 λίτρα χώματος) για καλή στράγγιση.

Τσίκας
Το τσίκας θα τα πάει καλά σε ημισκιερές θέσεις. (Φωτ. Τ.Α.)

Διαβάστε για τις κίτρινες κηλίδες στα φύλλα του τσίκας εδώ

Τρίτη, 13 Δεκεμβρίου 2016

Σκληρός και ανθεκτικός πυξός

Πυξός
Σφαιρικά κλαδεμένος μικρός πυξός σε ηλιλολουστη θέση. (φωτ.Δ.Α.)
Για όσους δεν το έχουν καταλάβει το γράφω εδώ ξεκάθαρα: έχω μια ιδιαίτερη προτίμηση στα φυτά που έχουν μικρές ανάγκες συντήρησης, αυτά που δεν αρρωσταίνουν ή αυτά που δεν θέλουν όλη την ώρα πότισμα, λίπασμα, κλάδεμα, … χτένισμα και συγύρισμα. Με δυο λόγια προτιμώ τα φυτά που θα μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα μόνα τους όταν θα βαριέμαι να ασχοληθώ μαζί τους. Ο πυξός είναι ένα απ’ αυτά. 
Πυξός
Επιγραφή σχηματισμένη με πυξούς στην Αρκαδία (φωτ. Τ.Α.)
Είναι ένας αειθαλής θάμνος, σκληρός και ανθεκτικός. Βέβαια δεν έχει θεαματική ανθοφορία, αλλά σ’ αυτή τη ζωή δεν μπορεί κανείς να τα έχει όλα δικά του. Όσο για τη μικρή ταχύτητα ανάπτυξης που τον χαρακτηρίζει δεν είναι βέβαιο ότι πρόκειται για μειονέκτημα. Αν ο πυξός μεγάλωνε γρήγορα θα ήθελε πολλά κλαδέματα για να διατηρείται η φυλλωσιά του πυκνή και συμπαγής, όπως το λέιλαντ για παράδειγμα, ευτυχώς όμως δεν έχει τέτοια προβλήματα. 

Ο πυξός ευδοκιμεί σε θέσεις ημισκιερές ή και ηλιόλουστες. Όμως σε περιοχές όπου το καλοκαίρι είναι πολύ ζεστό είναι καλύτερα να τον προστατεύσουμε από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο. Προτιμά εδάφη που δεν κρατάνε νερό λάστρες Οι φροντίδες του είναι λίγες. Αν θέλουμε να διατηρείται πυκνή η φυλλωσιά του τον κλαδεύουμε ελαφρά άνοιξη και φθινόπωρο. Τις ίδιες περιόδους θα του δώσουμε και μια δόση από κάποιο πλήρες λίπασμα. Θα πάει πολύ καλά και σε γλάστρες όμως εκεί θα του δίνουμε πιο συχνά λίπασμα (δείτε εδώ σχετικά). 
Πυξός
Φράχτης από πυξό σε σκιερό κήπο στην Αθήνα. (Φωτ. Τ.Α.)
Οι πυξοί που κυκλοφορούν στην αγορά ανήκουν στα είδη Buxus microphylla και B. sempervirens. Οι διαφορές ανάμεσά τους δεν είναι σημαντικές εκτός από μία. Οι πυξοί B. sempervirens της σειράς ποικιλιών Faulkner έχουν αντοχή στο κυλινδροκλάδιο, έναν μύκητα που «βασανίζει» τα τελευταία χρόνια τους πυξούς πολλών κήπων και πάρκων. 

ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ
Ονόμα: Πυξός, πυξάρι, τσιμισίρι, Buxus sp.
Κατηγορία: Καλλωπιστικός, αειθαλής θάμνος
Διαστάσεις: Υ: 4 μ. , Δ: 4 μ. για τις καλλιεργούμενες ποικιλίες και είδη.
Αντοχή: Μεγάλη αντοχή στο κρύο, καλή αντοχή στην ξηρασία.
Έδαφος: Αδιάφορο, αρκεί να έχει άριστη στράγγιση
Θέση: Από ηλιόλουστη έως σκιερή.
Αντιξόοτητες: Παθαίνει ζημιές από τα ούρα των σκύλων και υποφέρει από το κυλινδροκλάδιο. Αποφύγετε να βρέχετε τα φύλλα του.

Πυξός
«Άγριος» πυξός στην ομώνυμη χερσόνησο στις Πρέσπες (φωτ. Τ.Α.)

Ψαράδες, Πρέσπες
Το χωριό Ψαράδες στη Μεγάλη Πρέσπα, τα φυτά που εικονίζονται δεξιά σε πρώτο πλάνο είναι πυξοί. (Φωτ. Στ.Α.)