Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2015

Λουλούδια στην άμμο. Επιτέλους!


Το κρινάκι της θάλασσας (Pancratium maritimum) είναι ένα βολβώδες φυτό που αυτοφύεται σε αμμώδεις παραλίες. Το άνθος του είναι κατάλευκο και αρωματικό. 
Κρινάκι της θάλασσας
Κρινάκι της θάλασσας εκεί που τελειώνει ο χλοοτάπητας και αρχίζει η αμμουδιά (φωτ. Δ.Α.)

Πριν από 12 μήνες περίπου φύτεψα μερικούς «βολβούς» του σε 3 γλάστρες διαμέτρου 30-35 εκ. γεμάτες με άμμο. Μη γνωρίζοντας το κατάλληλο βάθος φύτευσης έβαλα τους βολβούς σε τρία διαφορετικά βάθη. Υπό τον φόβο των σαπισμάτων και έχοντας κατά νου να φτιάξω συνθήκες παρόμοιες με αυτές που υπάρχουν σε μια ελληνική αμμώδη παραλία, τοποθέτησα τις γλάστρες σε θέση ηλιόλουστη. Δεν έβαλα σταλάκτες αυτόματου ποτίσματος. Αυτούς τους 12 μήνες πότισα 3-4 φορές, δίνοντας πολύ λίγο νερό, όταν κατά την περίοδο της άνοιξης μου φάνηκε πως είχαμε ανομβρία. Δηλαδή βασίστηκα στο νερό των βροχών για το πότισμα ή με άλλα λόγια ... ξέχασα τα κρινάκια της θάλασσας και δεν ασχολήθηκα με αυτά. 
Κρινάκι της θάλασσας
Στις αρχές της άνοιξης του 2015 (φωτ. Τ.Α.)

Κρινάκι της θάλασσας

Στις αρχές του Σεπτέμβρη μέσα στις γλάστρες υπήρχαν μόνον 1-2 φύλλα που είχαν σχηματιστεί νωρίτερα, όμως μέσα σε δυο εβδομάδες εμφανίσθηκε και αναπτύχθηκε ανθικό στέλεχος και ... να το λουλούδι. 
Κρινάκι της θάλασσας
Αυτή γλάστρα είναι ίδια της προηγούμενης φωτογραφίας (φωτ. Τ.Α.)

Στις παραλίες τα κρινάκια της θάλασσας ανθίζουν απ' τα μέσα του καλοκαιριού μέχρι και τον Οκτώβριο, ανάλογα με το κλίμα της περιοχής. Στη βεράντα μου έπρεπε να έρθει ο Σεπτέμβριος για να δω άνθη. Υποψιάζομαι ότι η δυνατές ζέστες του Αυγούστου και κάποιες σύντομες καλοκαιρινές μπόρες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανθοφορία.
Κρινάκι της θάλασσας
Από ώρα σε ώρα θα ανοίξει και αυτό το λουλούδι (φωτ. Τ.Α.)

Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2015

Κεράκι για δυνατό άρωμα και ζωηρή βλάστηση

Το κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosaείναι ένα αειθαλές αναρριχώμενο φυτό κατάλληλο για καλλιέργεια σε γλάστρα. Μπορεί να φτάσει τα 4 - 4,5 μ. σε ύψος,  όμως για να σκαρφαλώσει χρειάζεται στήριξη μια και δεν έχει ειδικά όργανα (π.χ. βεντούζες). 
Κεράκι ή χόγια
Η υφή της επιφάνειας των πετάλων θυμίζει πολύ το κερί,  ίσως γι' αυτό έχει επικρατήσει το  κοινό όνομα, κεράκι. (Φωτ. Τ.Α.)
Απ’ τη στιγμή που θα στηρίξουμε τα βασικά κλαδιά του πάνω σε σύρματα ή μια πέργκολα, τα δευτερεύοντα θα αρχίσουν να πλέκονται μεταξύ τους ή και με τις επιφάνειες στήριξης. Δηλαδή, αφού εξασφαλίσουμε τη βασική στήριξη, το κεράκι βρίσκει το ... δρόμο του. Η βλάστηση του είναι ιδιαίτερα ζωηρή και έτσι είναι πιθανό να αισθανθούμε κάποια στιγμή την ανάγκη να την αραιώσουμε έστω και ελαφρά. Αυτό γίνεται με κλάδεμα το οποίο θα κάνουμε είτε νωρίς την άνοιξη είτε το φθινόπωρο όταν η ανθοφορία αρχίζει να τελειώνει. Το «πώς κλαδεύουμε» είναι απλό: κόβουμε ότι ενοχλεί και μειώνουμε το μήκος όλων των βλαστών κατά το 1/3 ή το 1/4, ανάλογα με το κέφι μας.
Κεράκι ή χόγια
Παρατηρήστε τη ζωηρή βλάστηση καθώς και τα άνθη που γέρνουν προς τα κάτω. (φωτ. Τ.Α.)
Τα άνθη εμφανίζονται προς το τέλος της άνοιξης και διατηρούνται μέχρι και το φθινόπωρο. Είναι λευκά και ροζ και έχουν ένα μάλλον «βαρύ» και γλυκό άρωμα. 
Κεράκι ή χόγια
Ενα ακόμη ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που έχουν τα άνθη της χόγιας (Hoya carnosa) είναι το βάρος τους, γι' αυτό και τα βλέπουμε να γέρνουν προς τα κάτω. (φωτ. Τ.Α.)
Πρόκειται για τροπικό φυτό που δεν επιβιώνει σε περιοχές με παγωνιές. Όταν το θερμόμετρο πέσει κάτω από το 0 C αρχίζει να εμφανίζει ζημιές. Προτιμά θέσεις υπήνεμες και ημισκιερές ή τουλάχιστον προστατευμένες από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο του καλοκαιριού. Αν το φυτέψουμε σε γλάστρα πρέπει να του βρούμε μία μόνιμη θέση για να μένει εκεί όλο το χρόνο. Μην ξεχνάμε, οι γλάστρες με αναρριχώμενα δύσκολα μετακινούνται. Στη γλάστρα χρησιμοποιούμε χώμα «εξωτερικού χώρου» στο οποίο αναμειγνύουμε 1-2 χούφτες ελαφρόπετρα για να καλύτερη στράγγιση. Στον κήπο φυτεύεται σε έδαφος, πλούσιο σε οργανική ουσία με ικανοποιητική στράγγιση, δηλαδή σε θέσεις όπου δεν λιμνάζει νερό.  
Κεράκι ή χόγια
Η κίτρινη μελίγκρα πάνω στο κεράκι. (Φωτ. Τ.Α.)
Πάνω στο κεράκι είναι πολύ συνηθισμένο να βρούμε ένα είδος κίτρινης μελίγκρας. Φαίνεται ότι το συγκεκριμένο έντομο και το συγκεκριμένο φυτό έχουν αναπτύξει μία σχέση συμβίωσης. Δεν γνωρίζω αν η σχέση είναι ισότιμη, αλλά το φυτό δεν δείχνει να υποφέρει. Όμως είναι βέβαιο ότι η εμφάνισή του μειώνεται λόγω του μελιτώματος της μελίγκρας γιατί πάνω του κολλάει η πανταχού παρούσα σκόνη ενώ εμφανίζονται και τα μαύρα σημάδια των μυκήτων της καπνιάς. Για την καταπολέμηση της μελίγκρας δείτε εδώ.
Η βαμβακάδα, αν εμφανιστεί, είναι πιο σοβαρό πρόβλημα επειδή κάνει ζημιά στο φυτό. 
Hoya lanceolata
Το πιο συνηθισμένο είδος κεριού στην αγορά είναι η Hoya carnosa,  όμως δεν είναι καθόλου δύσκολο να βρούμε και την Hoya lanceolata που εικονίζεται εδώ. (Φωτ. Τ.Α.)
Hoya lanceolata
Συγκριτικά με την Hoya carnosa, τα φύλλα της Hoya lanceolata είναι πιο λεπτά , οι ταξιανθίες είναι μικρότερες αλλά τα ανθάκια μεγαλύτερα (Φωτ. Τ.Α.) 



Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2015

Μυρτιά

Η περίπτωση του αρχάριου κηπουρού που είναι ταυτόχρονα τεμπέλης μου φαίνεται λίγο απίθανη, γι’ αυτό και την παραβλέπω. Όμως οι περιπτώσεις του αρχάριου κηπουρού ή του τεμπέλη κηπουρού είναι πολύ συνηθισμένες και με ενδιαφέρουν αμφότερες. Ειδικά για τη δεύτερη έχω προσωπικό ενδιαφέρον.Γι’ αυτό και μ’ αρέσει να ασχολούμαι με φυτά που ταιριάζουν στις περιπτώσεις αυτές. Τέτοιο είναι μυρτιά (Myrtus communis).
Myrtus communis
Μυρτιά. Τα φύλλα της είναι πολύ αρωματικά (Φωτ. Τ.Α.)
Κλαδέματα, δεν θα χρειαστεί να της κάνουμε γιατί η ομορφιά της μυρτιάς βρίσκεται και στο φυσικό της σχήμα που είναι σφαιρικό. Όταν είναι ανθισμένη μοιάζει με βαθυπράσινη μπάλλα διάστικτη από λευκά μυρωδάτα «αστεράκια», τα λουλούδια της δηλαδή.
Μυρτιά
Τα λευκά μπαλάκια είναι μπουμπούκια (φωτ. Τ.Α.)
Αντέχει πολύ στην ξηρασία, οπότε δεν θα ασχοληθούμε ιδιαίτερα με το πότισμά της. Όπως τα περισσότερα φυτά έχει εχθρούς (κοκκοειδή συνήθως) και υποφέρει από ασθένειες (κηλιδώσεις φύλλων συνήθως) αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι το ευαίσθητο φυτό που θέλει όλη την ώρα ψεκασμούς και φροντίδες. Με άλλα λόγια είναι απίθανο να προβληματιστεί όποιος επιλέξει τη μυρτιά για τον κήπο του. Επιπλέον η παρουσία της στην Ελλάδα (και άλλες μεσογειακές χώρες) απ’ την αρχαιότητα φανερώνει ότι είναι πολύ καλά προσαρμοσμένη στο κλίμα μας.
Μυρτιά

Σύντομες πληροφορίες
Μυρτιά Myrtus communis 
Αειθαλής θάμνος. 
Ύψος και διάμετρος μέχρι 3 μ. 
Θέση ηλιόλουστη σε έδαφος που στραγγίζει καλά. 
Ευδοκιμεί και σε γλάστρες. Δεν αγαπά τις πολλές μεταφυτεύσεις. 
Κατάλληλη για φυτεύση κοντά σε πισίνες. Φυτεύεται σε ομάδες με άλλους θάμνους, μεμονωμένη ή σε μπορντούρες με φυσικό σχήμα.
Μυρτιά
Μια μυρτιά φυτεμένη με πολύ κόπο πάνω  σε σχεδόν  κάθετη πλαγιά. (Φωτ. Τ.Α.)


Τρίτη 14 Ιουλίου 2015

Ανθισμένη υπομονή

Υπομονή
Το άνθος της υπομονής (Portulacaria afra). Φωτ. Τ.Α.
Τα άνθη της υπομονής μέχρι τώρα τα είχα δει μόνον σε φωτογραφίες. Αλλά επιτέλους ήρθε η ώρα να τα δω ζωντανά μπροστά στα μάτια μου. Μία από τις υπομονές (Portulacaria afra) που έχουμε στο σπίτι άνθησε! Χρειάστηκε να περάσουν περισσότερο από 40 χρόνια αλλά τελικά τα κατάφερε την περασμένη εβδομάδα. 
Υπομονή
Μέσα στη γλάστρα βρίσκονται 2-3 κορμοί όμως είναι αξιοσήμειωτο πως τα άνθη είναι όλα επάνω σε έναν απ' αυτούς. Προφανώς αυτός είναι και ο παλιότερος. (φωτ. Τ.Α.)

Όλα αυτά τα χρόνια το φυτό πέρασε μερικούς «δύσκολους» χειμώνες και μάλιστα τουλάχιστον σε έναν απ’ αυτούς χάθηκε από την παγωνιά ένα μεγάλο μέρος του. 
Υπομονή
Το να καλλιεργήσεις την υπομονή ως ανθρώπινο χαρακτηριστικό είναι δύσκολο και επίπονο. Τόσο πολύ ώστε μόνον αν υπάρχει ανάγκη ασχολούμαστε με αυτή τη δουλειά. Αντίθετα η καλλιέργεια του φυτού υπομονή είναι πολύ εύκολη. Το χειμώνα όταν το θερμόμετρο πέφτει κάτω από τους 5-6 ℃ χρειάζεται προστασία. Αν χρειαστεί να τη βάλουμε μέσα στο σπίτι θα την τοποθετήσουμε σε θέση που θα δέχεται έμμεσα το φως του ήλιου. Μία καλή θέση σε εξωτερικό χώρο είναι αυτή που σκιάζεται τις μεσημεριανές ώρες. Αλλά και ο χώρος κάτω από την ελαφριά σκιά ενός δέντρου με αραιή κόμη ή μια καλαμωτής είναι επίσης καλή θέση. Ποτίζουμε μόνον όταν το χώμα είναι καλά στεγνό γιατί η υπομονή αντέχει πολύ στην ξηρασία και απεχθάνεται το λιμνάζον νερό. Το βασικό είναι να αποφύγουμε σχεδόν ολοκληρωτικά το πότισμα μέσα στο χειμώνα γιατί τότε το φυτό είναι σε λήθαργο. Μία-δύο δόσεις από κάποιο ελαφρύ λίπασμα το χρόνο (περίπου στα μέσα της άνοιξης) είναι αρκετές. Τη φυτεύουμε σε χώμα με πολύ καλή στράγγιση. Δηλαδή, ακόμη κι αν πάρουμε χώμα για κάκτους θα το βελτιώσουμε με λίγη ελαφρόπετρα. 
Οι δικές μου υπομονές είναι φυτεμένες μέσα σε γλάστρες, σε ένα μείγμα από κοινό χώμα του κήπου, άλλο τόσο συσκευασμένο χώμα «εξωτερικού χώρου», λίγη ελαφρόπετρα κι ακόμη λιγότερο περλίτη.


Δευτέρα 13 Ιουλίου 2015

Βότανα και άλλα «άγρια» φυτά απ' το Βέρμιο


Όσοι νομίζουν πως η Νάουσα είναι μόνον ταβέρνες, ξινόμαυρο, φρούτα και βόλτες στο χιονοδρομικό του Σελίου κάνουν λάθος, γιατί η πόλη έχει την τύχη να φιλοξενεί το πάρκο του Αγίου Νικολάου, ένα από τα πιο όμορφα ελληνικά πάρκα. Μάλιστα, ίσως να είναι και το μόνο ελληνικό πάρκο που βραβεύτηκε σε διεθνή διαγωνισμό. Βασικός συντελεστής της αναμόρφωσης του πάρκου που έγινε περίπου δύο δεκαετίες πριν είναι ο Νίκος Μπάμπος, γεωπόνος του Αριστοτέλειου με μεταπτυχιακές σπουδές στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. 
Γνωρίζω πολλά χρονιά τον Νίκο και τον έχω δει να δουλεύει τόσο με το κομπιούτερ και το μολύβι στο σχεδιαστήριο αλλά και με τα χώματα και τα φυτά σε κήπους. Μάλιστα, την τελευταία φορά που τον είδα σε ώρα εργασίας, κάθονταν στο χώμα έχοντας δίπλα του ένα σωρό από πέτρες. Τις έπιανε μία μία και προσπαθούσε να τις ταιριάξει για να σχηματίσει την κοίτη ενός τεχνητού ρυακιού. Τώρα έμαθα ότι δουλεύει το ίδιο καλά και με τη φωτογραφική μηχανή γιατί εδώ και λίγες μέρες κυκλοφόρησε το βιβλίο του, ΑΥΤΟΦΥΗ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΤΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ, με αναφορές στον Διοσκουρίδη. Ο τίτλος τα λέει όλα για το περιεχόμενο του βιβλίου, αν και κατά τη γνώμη μου είναι μάλλον ... σεμνός και ταπεινός. Οι φωτογραφίες, όλες τραβηγμένες στο φυσικό περιβάλλον των φυτών, είναι εξαιρετικές και τα κείμενα μικρά και περιεκτικά. 


Το βιβλίο είναι ταυτόχρονα λεύκωμα και έας οδηγός αναγνώρισης φυτών που θα βρει κανείς στην «εξοχή» όχι μόνον του Βερμίου αλλά και πάρα πολλών περιοχών της Ελλάδας. Το ότι εκτός της ελληνικής έκδοσης υπάρχει και η αγγλική, δείχνει πιο δρόμο πρέπει να ακολουθήσουμε όλοι μας. 

Νίκου Μπάμπου, ΑΥΤΟΦΥΗ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΤΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ ΜΕ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΟΝ ΔΙΟΣΚΟΥΡΙΔΗ, εκδόσεις Δέσποινα Κυριακίδη. 

Πέμπτη 18 Ιουνίου 2015

Γιούκα με υπέροχα άνθη

Η γιούκα (Yucca) είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα φυτά σε κήπους και βεράντες. Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό, τρεις εξ αυτών είναι πασίγνωστοι: 
  • Τεράστια αντοχή στην ξηρασία και στην κακομεταχείριση.  
  • Δεν έχει προβλήματα από τα ... ζουζούνια που ταλαιπωρούν άλλα φυτά και τους ιδιοκτήτες τους.
  • Έχει πλούσια αειθαλή βλάστηση. Με άλλα λόγια, πολύ πράσινο όλο το χρόνο.  

Όμως μερικοί άλλοι λόγοι είναι λιγότερο γνωστοί: 
  • Δεν προκαλεί αλλεργίες με τη γύρη της. 
  • Έχει υπέροχες και μεγάλες λευκές ταξιανθίες με ελαφρύ άρωμα. 
Yucca

Yucca


Η γιούκα έχει αρκετά καλή αντοχή στο κρύο, αφού θα εμφανίσει προβλήματα μόνον σε παρατεταμένες περιόδους παγετού. Καλού κακού σε περιοχές με βαρύ χειμώνα δεν αφαιρούμε τα παλιά ξερά φύλλα, αλλά τα αφήνουμε να αγκαλιάζουν τον κορμό και να τον προστατεύουν απ΄το κρύο.
Yucca
Επιλέγοντας είδη με σκληρό φύλλωμα όπως είναι τα Yucca gloriosa και Yucca aloifolia, μπορούμε να διαμορφώσουμε σιγά-σιγά έναν αδιαπέραστο φυτικό φράχτη. (φωτ. Τ.Α.)
Yucca
Yucca gloriosa. (φωτ. Τ.Α.) 

Τρίτη 12 Μαΐου 2015

Ορχιδέα συμπίντιουμ

Η αφορμή ήταν ότι κάποιοι φίλοι μου ζήτησαν «οδηγίες για το συμπίντιουμ». Προσωπικά δεν προτιμώ τις ορχιδέες. Μπορώ να διακρίνω την ομορφιά τους αλλά μου φαίνεται πολύ φανταχτερή  Δηλαδή αν οι ορχιδέες δεν ήταν φυτά θα έλεγα πως είναι καλές για μια φορά στο τόσο αλλά όχι και για κάθε μέρα. Επίσης είναι ακατάλληλες για δημόσιες εμφανίσεις. Θα σύστηνα σε όλους να αποφύγουν τις εξόδους με ορχιδέες. Όμως «οι φίλοι των φίλων μου είναι (λίγο) και δικοί μου φίλοι» και έτσι προέκυψε ό,τι θα βρείτε στη συνέχεια. 
Ορχιδέες
Διάφορες φανταχτερές τροπικές ορχιδέες. Κυρίως είναι φαλαινόψεις αν και κάπου διακρίνονται και λίγα συμπίντιουμ (φωτ. Τ.Α.)


Τι είναι αυτή η ορχιδέα; 
Το συμπίντιουμ (Cymbidium sp.) έχω ακούσει να το λένε, κυμβίδιο, τσιμπίντιο, τσιμπίντιουμ ακόμη και ... τσιμπίδιο, οπότε έχει πλάκα το πράγμα. Όπως και αν το λένε είναι μία τροπική, επίγεια ορχιδέα. Δηλαδή, κατάγεται από περιοχές με τροπικο κλίμα και ζει στο έδαφος αντίθετα με κάποια ξαδέρφια της που είναι επιφυτικά και ζουν πάνω σε άλλα φυτά με τις ρίζες τους να κρέμωνται στον αέρα. Μπορεί να το δούμε ανθισμένο το φθινόπωρο, το χειμώνα και την άνοιξη ή απ’ τα μέσα της άνοιξης μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού. Αυτό εξαρτάται από την ποικιλία. 
Συμπίντιουμ

Μια ιστοριούλα
Έτυχε να γνωρίσω κάποιον ο οποίος είχε φυτέψει μερικά συμπίντιουμ σε ακάλυπτο χώρο πολυκατοικίας σε νότιο προάστιο της Αθήνας. Ο χώρος αποδείχθηκε ιδανικός αφού μετά από λίγα χρόνια οι ορχιδέες είχαν καταλάβει κάθε ελεύθερη επιφάνεια εδάφους. Με άλλα λόγια, το συμπίντιουμ είναι επιθετικό. Το πρόβλημα με αυτό είναι πως σε αυτές τις συνθήκες τα φυτά «έχουν στο νου τους» να βγάλουν νέα φύλλα και ρίζες και δεν δίνουν άνθη. 

Τι του αρέσει 
Σε περιοχές της νότιας Ελλάδας με ήπιο χειμώνα το συμπίντιουμ μπορεί να τα καταφέρει και σε εξωτερικούς χώρους αφού αντέχει μέχρι τους 5-6° C. Το ανώτερο όριο, για το καλοκαίρι δηλαδή, είναι οι 36° C. Αγαπά το φως αλλά όχι και τον καυτό ήλιο. Επίσης θέλει έδαφος αφράτο, δηλαδή με πολύ καλό αερισμό, αλλά και με πολύ καλή στράγγιση. Με αυτά τα δεδομένα είναι προτιμότερη η φύτευση σε γλάστρα και όχι στο έδαφος και μάλιστα δεν θα χρειαστεί να κάνουμε μεταφύτευση στην αμέσως μεγαλύτερη γλάστρα πριν περάσουν 4-5 χρόνια. Δηλαδή αφήνουμε το φυτό να στριμωχτεί και να αναγκαστεί να δώσει άνθη. Όταν έρθει η ώρα της μεταφύτευσης βάζουμε το συμπίντιουμ σε μείγμα τύρφης, περλίτη και φλοιού πεύκου. Ομως μπορεί να τα καταφέρει το ίδιο καλά και μέσα σε ίνες κοκοφοίνικα. Τα «πιο ενημερωμένα» κέντρα κήπου πουλάνε τέτοια υλικά αλλά και έτοιμα μείγματα. Αυτό που πρέπει να ξέρουμε είναι πως την πρώτη χρονιά μετά τη μεταφύτευση είναι πολύ πιθανό να μη δούμε άνθη.
Συμπίντιουμ

Φροντίδες 
Το καλύτερο πότισμα γίνεται το πρωί. Με ένα ψεκαστήρι βρέχουμε καλά το υπόστρωμα ανάπτυξης (το χώμα δηλαδή) και το φυτό. Για να καταλάβουμε πότε θα ποτίσουμε αγγίζουμε το «χώμα» και ποτίζουμε αν δεν είναι νωπό. 
Λίπασμα δίνουμε μία φορά το μήνα χρησιμοποιώντας υγρό σκεύασμα ή σε μορφή υδατοδιαλυτής σκόνης. Μπορούμε να διαλέξουμε είτε ένα πλήρες και ισορροπημένο λίπασμα γενικής χρήσης (π.χ. 20-20-20) είτε ένα ειδικά φτιαγμένο για τροπικές ορχιδέες. Το συμπίντιουμ θέλει λίπασμα όλο το χρόνο γιατί δεν έχει περίοδο ληθάργου. 
Με το κλάδεμα δεν θα ασχοληθούμε! Δεν χρειάζεται να κόψουμε ούτε καν τα ξερά φύλλα και άνθη και οπωσδήποτε δεν θα πειράξουμε τους ψευδοβολβούς που βγάζει. Αυτοί λειτουργούν και ως αποθήκες θρεπτικών στοιχείων και μόνον οι έμπειροι καλλιεργητές συμπίντιουμ τους ... πειράζουν. 

Η άλλη δημοφιλής ορχιδέα στην Ελλάδα είναι η φαλένοψη, πατώντας εδώ θα βρείτε τη σχετική ανάρτηση. 


Παρασκευή 1 Μαΐου 2015

Η διονέα που τρώει έντομα

Στις κοντινές φωτογραφίες είναι λίγο τρομακτική. Kαι αν είχα στη φωτογραφική μηχανή κάποιο φακό κατάλληλο για κοντινές λήψεις, τότε πιστεύω θα φαίνονταν ακόμη πιο τρομακτική. 

Διονέα
Διονέα ή μυγοπαγίδα της Αφροδίτης (φωτ. Τ.Α.)
Μιλάω για τη διονέα (Dionaea muscipula), αλλιώς μυγοπαγίδα της Αφροδίτης. Νομίζω ότι αυτή είναι το πιο δημοφιλές εντομοφάγο, (ούτε σαρκοφάγο ούτε  σαρκοβόρο) φυτό στην Ελλάδα.
Διονέα
Συμφέρει να τοποθετήσουμε τη διονέα μέσα σε ένα μπολ και όποτε δούμε ότι κατέβηκε η στάθμη του νερού να συμπληρώνουμε λίγο (φωτ. Τ.Α.) 
Κάποιοι πιστεύουν ότι βάζοντας μερικές διονέες ή κάποιο άλλο εντομοφάγο φυτό στο σπίτι θα απαλλαγούν από τα κουνούπια. Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Ίσως αν γεμίσουμε το σπίτι, πατώματα και τοίχους με τέτοια φυτά, να φανεί διαφορά. Η προτίμηση αυτών των φυτών στα έντομα οφείλεται στο ότι τρέφονται με χημικά στοιχεία που βρίσκουν στα έντομα και όχι στο έδαφος.  

Φροντίδες
  • Τοποθετούμε το φυτό σε εσωτερικό χώρο, χειμώνα - καλοκαίρι μπροστά πίσω από ένα παράθυρο έτσι ώστε να βρίσκεται σε σημείο φωτεινό που όμως δεν θα δέχεται άμεσα τις ακτίνες του ήλιου. 
  • Η διονέα μπορεί να βρίσκεται συνέχεια μέσα στο νερό. Γι' αυτό βάζουμε τη γλάστρα μέσα σε ένα μπολ και το διατηρούμε γεμάτο με νερό. Συμπληρώνουμε όποτε αδειάζει και αυτό είναι το πότισμα της. 
  • Όμως χρησιμοποιούμε απιονισμένο νερό και όχι νερό της βρύσης, δηλαδή αυτό που βάζουμε στο σίδερο ή στο αυτοκίνητο.  
  • Δεν ποτίζουμε το χειμώνα. 
  • Δεν ταΐζουμε το φυτό μας μύγες, κουνούπια και μυρμήγκια, θα βρει μόνο του την τροφή του. 
  • Δεν αγγίζουμε τα φύλλα με το χέρι για να τα αναγκάσουμε να κλείσουν. Έτσι το φυτό σπαταλάει ενέργεια.

Διονέα
Προσέξτε την παρουσία βρύων επάνω στο χώμα της γλάστρας. Η διονέα αγαπά την υγρασία. (φωτ. Τ.Α.)
Με αυτές τις φροντίδες κατάφερα να κρατήσω δύο διονέες για τρία χρόνια περίπου, μέχρι που κάποια φορά έμειναν όλο τον Αύγουστο χωρίς νερό. Μετά δεν βρήκα φυτά, μόνον το χώμα και οι γλάστρες υπήρχαν.  

Η διονέα είναι εύκολη στην καλλιέργεια, καθώς η σημαντικότερη φροντίδα που ζητά είναι να μην την ξεχάσουμε απότιστη. Το χειμώνα μπορεί να τη δούμε να εξαφανίζεται. Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, την άνοιξη θα ξαναβγάλει τα φύλλα-δαγκάνες. Έχει και λουλούδι, είναι άσπρο χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. 

Πέμπτη 30 Απριλίου 2015

Είδα στην Ανθοκομική της Κηφισιάς

Η Ανθοκομική έκθεση γίνεται μέσα στο Αλσος της Κηφισιάς. Ο χώρος σήμερα είναι πολύ πιο ευχάριστος συγκριτικά με τις παλιότερες εκθέσεις. Ο επισκέπτης δεν είναι στριμωγμένος και έτσι μπορεί να χαρεί τη βόλτα του σε έναν ιστορικό χώρο πρασίνου όπως είναι το Άλσος της Κηφισιάς. Και αν θέλει να ψωνίσει κάτι (σίγουρα θα θελήσει γιατί υπάρχουν πολλοί ... φυτικοί πειρασμοί) οι τιμές είναι καλές. Αλλά κι αν δεν ψωνίσει σίγουρα θα πάρει μαζί του φεύγοντας ιδέες, πληροφορίες και γνώσεις. 

Παρακάτω θα βρείτε μερικά φυτά που με εντυπωσίασαν κυρίως επειδή δεν τα βρίσκει κανείς συχνά στα κέντρα κήπου και τα φυτώρια ενώ θα τους άξιζε σίγουρα κάτι καλύτερο. Δεν τα είδα όλα και έτσι πιστεύω ότι σύντομα θα επανέλθω στο θέμα. Επίσης, τις αγορές μου τις ξεκίνησα αλλά δεν τις έχω ολοκληρώσει ακόμη.   

Καπουτσίνος ή ναστούρτιο με βρώσιμα άνθη (φωτ. Τ.Α.)
Αρωματικά φυτά και βότανα είδα σε πολύ μεγάλη ποικιλία. Παλιά έβρισκες ένα θυμάρι, μία λεβάντα, μία ρίγανη κ.ο.κ. Σήμερα θα βρει κανείς διαφορετικά είδη λεβάντας, ή θυμαριού (κάτω) αλλά και κρίταμο και καπουτσίνους (επάνω) και ένα σωρό άλλα που δεν τα θυμάμαι τώρα.
Σπορόφυτα λαχανικών βρίσκεις σε πολλά περίπτερα όμως σε ορισμένα υπάρχουν και κάποιες παλιές πιο «παραδοσιακές» ποικιλίες, όπως οι «τσούσκες», οι μικρές καυτερές πιπερίτσες της δυτικής Μακεδονίας και η «καρδιά του βούβαλου», η μεγάλη νόστιμη ντομάτα.

Κεράκι ή Χόγια της ποικιλίας Bella
Το κεράκι (Hoya carnosa) είναι γνωστό φυτό και μάλιστα αρκετά δημοφιλές χάρη στα πολύ αρωματικά λουλούδια του. Όμως η  Hoya lanceolata Bella που είδα στην Ανθοκομική είναι κάτι καινούργιο. Γίνεται πολύ μικρότερη από το κοινό κεράκι. Στην Έκθεση την είδα στηριγμένη πάνω σε μικρές πέργκολες, όμως πιστεύω ότι η ιδανική θέση της είναι να κρέμεται κάπου γιατί έτσι φαίνονται καλύτερα τα λουλούδια της.
Κεράκι ή Χόγια
Τα αρωματικά άνθη της Hoya lanceolata Bella (φωτ. Τ.Α.) 

Η λαδανιά έχει μεγάλη αντοχή στην ξηρασία και όμορφα άνθη την άνοιξη. Ενώ είναι πολύ διαδεδομένη στην εξοχή, σπάνια τη βρίσκουμε στους κήπους μας.  (φωτ. Τ.Α.)
Η λαδανιά (επάνω) και ο λωτός - Lotus berthelotii (κάτω) είναι δύο ξηροφυτικά καλλωπιστικά, δηλαδή αντέχουν πολύ στην ξηρασία και ταυτόχρονα έχουν εντυπωσιακή ανθοφορία. Αμφότερα δεν τα βρίσκει κανείς συχνά σε κέντρα κήπου. (φωτ. Τ.Α.)
Στο τμήμα όπου βρίσκονται τα περίπτερα πώλησης ο χώρος είναι άνετος και εντυπωσιακός. Η άνεση οφείλεται στην καλύτερη χωροθέτηση των περιπτέρων ενώ για την καλή εντύπωση έχουν φροντίσει οι πωλητές. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς, όμως όχι όλοι, έχουν τοποθετήσει έτσι τα φυτά τους ώστε ο επισκέπτης να εντυπωσιάζεται. Αυτό όσο κι αν ακούγεται απλό και δεδομένο δεν συνέβαινε τα παλιότερα χρόνια.

Κατασκευή και διάφορα είδη ορχιδέας, φτέρες και αερόφυτα στηριγμένα επάνω σε ξερόκορμό δέντρου. Η κατασκευή δεν βρίσκεται σε εκθεσιακό περίπτερο αλλά σε κοινό περίπτερο πώλησης. (Φωτ. Τ.Α.)


Πέμπτη 16 Απριλίου 2015

Ανθισμένες μαμιλάριες

Στη βεράντα και στην αυλή έχουμε ένα σωρό διαφορετικές μαμιλάριες. Μου φαίνονται όλες ίδιες ή σχεδόν ίδιες αλλά όταν ανθίσουν καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για διαφορετικά βοτανικά είδη ή και ποικιλίες. Κάθε άνοιξη γεμίζουν από λουλουδάκια που εμφανίζονται λίγο χαμηλότερα απ’ την κορυφή σχηματίζοντας ένα στεφάνι γύρω από το «σώμα» του φυτού. Όπως φαίνεται στις φωτογραφίες τα λουλούδια έχουν μεγάλη ποικιλία αποχρώσεων. Τα ανθάκια μένουν 7-8 εβδομάδες πάνω στο φυτό. Μετά, στη θέση τους εμφανίζονται μικρές κόκκινωπές κάψες γεμάτες από σποράκια. 
Μαμιλάρια
Τα λουλουδάκια δεν είναι χάρτινα, είναι αληθινά (φωτ. Τ.Α.)
Οι μαμιλάριες είναι μικροί κάκτοι που βοτανικά κατατάσσονται στο γένος Mammillaria. Το σχήμα των φυτών είναι κυλινδρικό ή σφαιρικό. Άλλα είδη διακλαδίζονται, βγάζοντας παραφυάδες ενώ άλλα είναι μοναχικά. Τα τελευταία καθώς μεγαλώνουν, διακλαδίζονται με διχοτόμηση της κορυφής τους. Οταν χαθούν τα λουλούδια, αν θέλεις να τις ξεχωρίσεις, πρέπει να παρατηρήσεις το σχήμα, τον αριθμό και το χρώμα των μικρών αγκαθιών τους. Προσωπικά, δεν ασχολήθηκα να μάθω να αναγνωρίζω τα διάφορα είδη, όμως οι φανατικοί τους φίλοι τα καταφέρνουν. Ετσι, στις φωτογραφίες που ακολουθούν δεν αναφέρεται το όνομα του είδους ή της ποικιλίας. Όποιος έχει την υπομονή να τις δει, αμέσως μετά θα βρει τις βασικές οδηγίες για την καλλιέργειά τους. 

Μαμιλάρια
Τα λευκά είναι τρίχες και όχι αγκάθια (φωτ. Τ.Α.)
Μαμιλάρια
Αυτή η μαμιλάρια έχει πολύ λεπτά και εύθραυστα αγκάθια. Η μεταφύτευσή της θέλει προσοχή για να μη σπάσουν τα αγκάθια. (φωτ. Τ.Α.)  

Μαμιλάρια
Καφέ-κόκκινα αγκάθια με μικρό άγκιστρο στην άκρη τους (φωτ. Τ.Α.)
Μαμιλάρια
Σφαιρική μαμιλάρια με πολύ πλούσια ανθοφορία (φωτ. Τ.Α.)
Μαμιλάρια
Τα πυκνά κοκκινωπά αγκάθια κάνουν τη μαμιλάρια αυτή να δείχνει κόκκινη, ενώ το «σώμα» της είναι πράσινο (φωτ. Τ.Α.)

Μαμιλάρια
Σε αυτό το είδος οι παραφυάδες αναπτύσσονται προς το πλάι και έτσι κάποια στιγμή φτάνουν στο σημείο να ακουμπούν στο χώμα της γλάστρας, τότε πια το πότισμα θέλει προσοχή για να μη σαπίσουν τα φυτά. (φωτ. Τ.Α.)

Μαμιλάρια
Αγκάθια καφέ σκούρα σχεδόν μαύρα, μάλλον σκληρά (φωτ. Τ.Α.)
Μαμιλάρια
Τα αγκάθια εδώ είναι μεγάλα με άγκιστρο στην κορυφή τους (φωτ. Τ.Α.)
Μαμιλάρια
Mammilaria vetula ή M. gracilis, το φυτό είναι μικρό αλλά βγάζει πάρα πολλές παραφυάδες και μάλιστα αναπτύσσεται γρήγορα γεμίζοντας τη γλάστρα (φωτ. Μ.Β.)

Μαμιλάρια
Συγκριτικά με άλλα είδη μαμιλάριας το συγκεκριμένο έχει μεγάλα άνθη, διαμέτρου 2-3 εκ. 
Μαμιλάρια
Τα λουλούδια ανοίγουν σταδιακά και έτσι το φυτό μένει ανθισμένο για πολλές εβδομάδες (φωτ. Τ.Α.)

Πότισμα, μεταφύτευση, λίπασμα, θέση και αντοχή στο κρύο 
Η καλλιέργειά τους είναι μάλλον εύκολη: Δεν τις ποτίζεις ποτέ το χειμώνα. Νερό δίνουμε απ’ τον Μάρτιο ή Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο, μόνον όταν το χώμα έχει στεγνώσει καλά. Ποτίζοντας αποφεύγουμε να βρέξουμε το φυτό. Για τη μεταφύτευση η καλύτερη στιγμή είναι προς το τέλος της άνοιξης. Αν μεταφυτεύουμε κάθε 2-3 χρόνια στην αμέσως μεγαλύτερη γλάστρα δεν χρειάζεται να δίνουμε λίπασμα. Αν χρειαστεί θα λιπάνουμε μία φορά το χρόνο προς το τέλος της άνοιξης, δίνοντας πολύ αραιή δόση από ειδικό λίπασμα για κάκτους ή για ντομάτες. Η ΕΕΚΑΠ (Ελληνική Εταιρεία Κάκτων και Αλλων Παχύφυτων) συστήνει να βάζουμε σε ηλιόλουστες θέσεις τις μαμιλάριες που έχουν λευκά αγκάθια και σε ελαφριά σκιά όλες τις άλλες. Συμφέρει να τις τοποθετούμε σε σημεία με καλό αερισμό για να αποφύγουμε προβλήματα από τις απαίσιες ψώρες και τα άσχημα κοκκοειδή. Με το κρύο, τουλάχιστον στη νότια Ελλάδα δεν έχουν πρόβλημα, αφού αν το χειμώνα μένουν απότιστες αντέχουν ακόμη και όταν το θερμόμετρο πέσει στο 0 ℃.