Λούσιντουμ. Πράσινο, γυαλιστερό κι ανθεκτικό.

Το λέμε απλώς λούσιντουμ, αλλά είναι ένα βιβούρνο και μάλιστα ποικιλία του πιο συνηθισμένου βιβούρνου, της ψευδοδάφνης δηλαδή. Το επίσημο και διεθνές όνομά του είναι, Viburnum tinus Lucidum. 

Τα νεαρά του φύλλα έχουν γυαλιστερή πράσινη απόχρωση. (Φωτ. Τ.Α.)

Ως προς τη «συμπεριφορά» έχει όλα τα θετικά χαρακτηριστικά της ψευδοδάφνης. Δηλαδή, αντοχή στο κρύο ή τη ζέστη της Ελλάδας και στους ανέμους. Δεν θέλει όλη την ώρα πότισμα μια και έχει ικανοποιητική αντοχή στην ξηρασία (και αν ρωτήσει κανείς: «κάθε πότε θα το ποτίζω;» η απάντηση είναι εδώ). Στον κήπο θα χρειαστεί λίπασμα πλήρες την άνοιξη και το φθινόπωρο. Για τα γλαστρικά λούσιντουμ θα εφαρμόσουμε ότι ισχύει για τη λίπανση των γλαστρικών φυτών.  Λίγες είναι οι αντιξοότητες, δηλαδή εχθροί και ασθένειες, που θα αντιμετωπίσει και όχι ιδιαίτερα σημαντικές. Δεν «νοιάζεται» ιδιαίτερα για τα χαρακτηριστικά του εδάφους, αρκεί αυτό να έχει κάποια γονιμότητα και να στραγγίζει πολύ καλά. Αν το φυτέψουμε σε γλάστρα θα το βάλουμε μέσα σε χώμα «εξωτερικού χώρου». Εκεί, στη γλάστρα δηλαδή, μπορεί να ευδοκιμήσει αλλά λόγω του περιορισμένου χώρου ποτέ δεν θα φτάσει τα 3-4 μ. ύψους που μπορεί να αποκτήσει όταν φυτευτεί στον κήπο. Μπορεί να σταθεί πολύ καλά σε θέσεις ηλιόλουστες αλλά και αυτές που βρίσκονται σε ημισκιά ή στη ελαφριά σκιά.  

Φράχτης από λούσιντουμ σε έναν μάλλον σκιερό κήπο. (φωτ. Τ.Α.)

Μέχρι τώρα το χρησιμοποιούμε κυρίως σε φράχτες για την αειθαλή, πυκνή και γυαλιστερή φυλλωσιά του όμως αυτή δεν είναι αυτή η μόνη χρήση του στον κήπο. Εξ άλλου εκεί, μια και το κλαδεύουμε όλη την ώρα (που λέει ο λόγος) χάνουμε την ευκαιρία να δούμε τα άνθη του που είναι λευκά και εμφανίζονται προς το τέλος της άνοιξης. Αν θέλουμε να τα χαρούμε θα πρέπει να καθυστερήσουμε λίγο το κλάδεμα και να το κάνουμε αφού ανθίσει και πριν πιάσουν οι ζέστες του καλοκαιριού. 

Τα ανθάκια του λούσιντουμ (φωτ. Τ.Α.)

Φυσικά θα μπορούσε κανείς να φυτέψει μια ομάδα λούσιντουμ σε θέσεις «τυχαίες» ή στη σειρά, σε μπορντούρα δηλαδή, και να τα κλαδεύει μία φορά το χρόνο ή ανά δύο χρόνια μόνο και μόνο για να διατηρείται πυκνή η φυλλωσιά τους. Μία ενδιαφέρουσα και βολική χρήση του στις βεράντες είναι η φύτευσή του σε ζαρντινιέρες ή γλάστρες με σκοπό να πετύχουμε την οπτική απομόνωση του χώρου μας. 

Το λούσιντουμ ανταποκρίνεται γρήγορα στα κλαδέματα αποκτώντας πολύ πυκνή φυλλωσιά (φωτ. Τ.Α.)

Σινικός ιβίσκος

Ο σινικός ιβίσκος (Hibiscus rosa-sinensis) είναι ένας αειθαλής θάμνος που θα ευδοκιμήσει μόνον σε περιοχές απαλλαγμένες από παγετούς. Δηλαδή, αν θέλουμε να έχουμε αυτόν τον ιβίσκο σε περιοχές όπου το χειμώνα το θερμόμετρο πέφτει κοντά στο 0 θα πρέπει να τον προστατεύουμε με κάποιο τρόπο. Δείτε εδώ τρόπους προστασίας απ' το κρύο. 

Ο πιο συνηθισμένος σινικός ιβίσκος είναι αυτός με τα κόκκινα άνθη και τη μονή σειρά πετάλων. (φωτ. Τ.Α.)

Φτάνει σε ύψος από 1 έως 3 μ. με περίπου ίδια διάμετρο. Τα άνθη του εμφανίζονται απ' το Μάιο μέχρι και τον Οκτώβριο. Στα φυτώρια θα βρούμε μεγάλη ποικιλία σινικών ιβίσκων που διαφέρουν στο χρώμα των λουλουδιών και στον αριθμό των πετάλων. Υπάρχουν ιβίσκοι με άνθη κόκκινα, κίτρινα, πορτοκαλί, ροζ ή λευκά, μονόχρωμα ή δίχρωμα με μονή ή διπλή σειρά πετάλων. Κρατούν πολύ λίγο, όμως πολύ γρήγορα αντικαθίστανται από καινούργια. 

Θα τον φυτέψουμε σε θέση ηλιόλουστη και προστατευμένη από τον άνεμο και τις χειμωνιάτικες παγωνιές. Θέλει έδαφος με καλή στράγγιση, αφράτο και γόνιμο επειδή χρειάζεται αρκετά θρεπτικά στοιχεία στο έδαφος για να ανθοφορεί και να βγάζει πλούσια φυλλωσιά.  

Το κύριο χρώμα αυτού του ιβίσκου είναι το λευκό ή πολύ απαλό ροζ. Προσέξτε στα αριστερά το μπουμπούκι που είναι έτοιμο να ανοίξει μόλις πέσει το άνθος που είναι τώρα ανοιχτό. (φωτ. Τ.Α.)

Φροντίδες

Για τη λίπανσή του ισχύουν τα συνήθη: Ιβίσκοι φυτεμένοι στο έδαφος παίρνουν λίπασμα άνοιξη και φθινόπωρο. Αυτοί που είναι σε γλάστρα λιπαίνονται κάθε 3-4 εβδομάδες όλο το χρόνο εκτός από τα διαστήματα Ιουλίου - Αυγούστου και Νοεμβρίου - Φεβρουαρίου. Δείτε εδώ λεπτομέρειες για τη λίπανση γλαστρικών φυτών. 

Κλαδεύουμε αφαιρώντας το 1/3 του μήκους των κλαδιών αν θεωρούμε ότι η φυλλωσιά του είναι πολύ αραιή. Το κλάδεμα αυτό γίνεται νωρίς την άνοιξη. 

Ο σινικός ιβίσκος δεν είναι από τα πλέον ανθεκτικά φυτά στην ξηρασία, έτσι καλό είναι να μην τον ξεχάσουμε απότιστο. 

Λίγα προβλήματα

Εκτός από τη δικιά μας αμέλεια, το πιο σημαντικό πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει είναι οι μελίγκρες. Δείτε εδώ μερικά πράγματα για την αντιμετώπισή τους. Το χειμώνα, δεν θα πρέπει να ... τρελλαθούμε αν δούμε τα φύλλα του να χαλάνε, δεν είναι καθόλου περίεργο να συμβεί αυτό αν κάνει λίγο κρύο. 

Χρήση

Στον κήπο συνήθως φυτεύονται σε ομάδες των 3-5 φυτών της ίδιας ποικιλίας για να έχουμε δυνατό αποτέλεσμα. Σε περιοχές με πολύ ήπιους χειμώνες ο σινικός ιβίσκος μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για το σχηματισμό κλαδευόμενης μπορντούρας. 

Ομάδα ιβίσκων μέσα σε χλοοτάπητα. Προσέξτε τους χοντρούς κορμούς στη βάση των φυτών. Είναι προφανές πως πρόκειται για ηλικιωμένα φυτά που κλαδεύτηκαν αυστηρά κάποια στιγμή για να ανανεωθεί και να πυκνώσει η φυλλωσιά τους. (Φωτ. Δ.Α.)

Φωτίνια. Τρία χρώματα μαζί

Πράσινο κόκκινο και λευκό. Μπορώ να θυμηθώ τουλάχιστον τις σημαίες 4 χωρών που έχουν συνδυασμούς αυτών των χρωμάτων, αλλά μόνον ένα φυτό που τα έχει ταυτόχρονα πάνω του. Και αυτό είναι η φωτίνια. 

Κάτω από τα νεαρά φύλλα διακρίνονται τα περσινά πράσινα, από πάνω τους μπουμπουκιασμένες ταξιανθίες λίγο πριν ανοίξουν. (φωτ. Τ. Α.)

Κατά τον Απρίλιο - Μάιο που ανθίζει, γίνεται τρίχρωμη καθώς, τα παλιά φύλλα είναι πράσινα, τα νέα είναι κόκκινα και οι κορυφές τους σκεπάζονται από ταξιανθίες με πολλά λευκά λουλουδάκια. Μάλλον θεαματικός συνδυασμός που κρατάει μερικές εβδομάδες. 

Η πιο συνηθισμένη ποικιλία φωτίνιας στην αγορά είναι η ... 

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Φρέσκια ρίγανη

Θέλουμε λίγη ρίγανη για το φαγητό ή τη σαλάτα. Ποιό είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε; Να ρίξουμε λίγη απ΄ τη ρίγανη που μαζέψε πρόπερσι ο θείος στο χωριό; Όχι, υπάρχει κάτι καλύτερο: η φρέσκια ρίγανη. Αυτή που κόβουμε με τα χέρια μας ... 

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Η καλλιέργεια της ρίγανης σε γλάστρα είναι εύκολη ακόμη και για αρχάριους κηπουρούς (φωτ. Δ.Α.)

Άρωμα και σκιά το καλοκαίρι

Φλαμουριά και τιλιά είναι δύο ονομασίες για το ίδιο φυτό, ένα μεγάλο φυλλοβόλο δέντρο με ύψος 20-30 μ. και διάμετρο 10-15 μ. που ανήκει στο γένος Tilia sp. Ομοίως, τίλιο και φλαμούρι είναι το ίδιο πράγμα, το ρόφημα που φτιάχνουμε απ΄ τα άνθη της φλαμουριάς. 

Τα άνθη της φλαμουριάς έχουν ένα γλυκό και δυνατό άρωμα (φωτ. Τ.Α.)

Η φλαμουριά προτιμά θέσεις ηλιόλουστες ή ημισκιερές, αντέχει στον άνεμο και δεν έχει προβλήματα από την παγωνιά ή την καλοκαιρινή ζέστη. Θέλει έδαφος βαθύ, αφράτο, γόνιμο με καλή στράγγιση. Αν της δώσουμε όλα αυτά και επιπλέον τακτικά ποτίσματα θα τη δούμε να αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Όμως σ’ αυτή τη ζωή δεν μπορεί κανείς να τα έχει όλα: θάλασσα και φλαμουριά δεν ταιριάζουν. Άρα είναι ακατάλληλη για παραθαλάσσιους κήπους. Αλλά και στους πολύ μικρούς κήπους θα πρέπει να το σκεφτούμε καλά πριν τη φυτέψουμε.Με τη διάμετρο που μπορεί να αποκτήσει η φυλλωσιά της θα φτάσει κάποια στιγμή να καλύπτει επιφάνεια 80 - 180 τ.μ. , ενώ θέλουμε και απόσταση 7-8 μ. τουλάχιστον από τοίχους και άλλες κατασκευές. Χωράει στον κήπο μας, τόσο σε ύψος όσο και σε πλάτος; Αν ναι, τότε προχωράμε. 

Η φλαμουριά είναι ένα μεγάλο δέντρο και της ταιριάζουν οι μεγάλοι χώροι. Εδώ  μία φλαμουριά στο πάρκο Αλκαζάρ της Λάρισας πριν ακόμη αποκτήσει το τελικό της μέγεθος. (Φωτ. Δ.Α.)

Στα φυτώρια είναι εύκολο να βρούμε φλαμουριές διαφόρων ειδών όπως είναι η Tilia cordata και T. hybrida Argentea, τα οποία διαφέρουν στο σχήμα και στην πυκνότητα της κώμης, στην απόχρωση των φύλλων ή και στο τελικό μέγεθος. Η T. cordata είναι η πιο «συμμαζεμένη», γίνεται μόνον ... 15-20 μ. ψηλή με τη μισή διάμετρο, αν και υπάρχει μια ποικιλία της η Rancho που μπορεί να ξεπεράσει τα 20 μ. Η Argentea έχει κωνική φυλλωσιά και γίνεται 25-30 μ. ψηλή. Περίπου ίδιο σχήμα έχει και η ευρωπαϊκή φλαμουριά (T. europaea) αλλά γίνεται κάπως μικρότερη. 

Φλαμουριά στο Άλσος της Κηφισιάς (φωτ. Δ.Α.)

Είπαμε ότι είναι φυλλοβόλο δέντρο, επομένως το χειμώνα τα κλαδιά της θα είναι γυμνά. Αυτό σημαίνει ότι όπου είναι φυτεμένη η φλαμουριά το χειμώνα θα περνούν οι ακτίνες του ήλιου ενώ το καλοκαίρι θα έχουμε σκιά. Προς το τέλος του χειμώνα εμφανίζεται η νέα βλάστηση και περίπου στο τέλος της άνοιξης ή το καλοκαίρι εμφανίζονται και τα πολύ αρωματικά, αλλά μικρά ανθάκια της. Το φθινόπωρο, με τα πρώτα κρύα τα φύλλα κιτρινίζουν και πέφτουν όλα μέσα σε λίγες μέρες. Αυτό είναι ένα επιθυμητό χαρακτηριστικό καθώς δεν χρειάζεται να είμαστε με τη σκούπα ή τη τσουγκράνα στο χέρι για πολλές εβδομάδες. 

Παραφυάδες μιας νεαρής φλαμουριάς (φωτ. Τ.Α.)

Ετσι στην πράξη, οι κυριώτερες φροντίδες μας θα είναι το πότισμά της και η αφαίρεση των παραφυάδων που βγάζει με ... μανία. Την άνοιξη θα πιάσει μελίγκρες. Δεν τις αποφεύγουμε, αλλά μόνον αν η φλαμουριά μας είναι ακόμη νεαρή αξίζει τον κόπο να ασχοληθούμε μ’ αυτές, μια και σε μεγάλα δέντρα δεν μπορούν να κάνουν σημαντικές ζημιές. Το σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι η εδαφική υγρασία. Αφ ενός το καλοκαίρι θα χρειαστεί σίγουρα να της δίνουμε νερό 4-5 φορές το μήνα, αφ ετέρου το νερό αυτό δεν πρέπει να λιμνάζει στο έδαφος, γιατί τότε θα αρχίσουν τα προβλήματα. Κλαδέματα θα κάνουμε μόνον σε νεαρά φυτά λίγο πριν τελειώσει ο χειμώνας με σκοπό να αφαιρέσουμε ξερά κλαδιά ή να διαμορφώσουμε τη κώμη, αν κρίνουμε ότι χρειάζεται κάτι τέτοιο. Γενικά είναι ένα «εύκολο» φυτό αρκεί να το φυτέψει κανείς στο σωστό μέρος. 

Να θυμηθώ να μην ξεχάσω

Με άλλα λόγια, υπενθυμίσεις! 

Γκρι λεκέδες από το ωίδιο σε τριανταφυλλιά (φωτ. Τ.Α.)

• Θειάφι στις τριανταφυλλιές βάζουμε από τώρα. Έτσι θα τις γλυτώσουμε από το ωίδιο, από τη μαύρη κηλίδωση και ταυτόχρονα θα ξεφορτωθούμε και ένα μέρος του πληθυσμού του τετράνυχου. Δείτε εδώ ή και εδώ για το θειάφισμα και εδώ για τα θειαφιστήρια. 

Οι ορτανσίες δεν είναι μπλε από ... μόνες τους αλλά γίνονται (φωτ. Δ.Α.)

• Αν φέτος θέλουμε οι ορτανσίες να έχουν μπλε άνθη πρέπει από τώρα να το φροντίσουμε. Δείτε πως γίνεται εδώ ή και εδώ. 

Μια ιστορία για την άκανθο

Η τηλεόραση, οι εφημερίδες, τα περιοδικά, τα βιβλία, οι διαφημίσεις, οι αφίσες, μεταδίδουν και προβάλουν εικόνες. Πάρα πολλές εικόνες! Υποψιάζομαι ότι αυτός ο πληθωρισμός εικόνων στο χαρτί ή στην οθόνη γεμίζει τόσο πολύ το μυαλό μας ώστε δυσκολευόμαστε να δώσουμε περισσότερη προσοχή στις εικόνες που υπάρχουν ζωντανές γύρω μας. Σίγουρα και η συνήθεια παίζει το ρόλο της όμως νομίζω ότι πολύ παλιά, τότε που δεν υπήρχαν τόσες πολλές εικόνες σε χαρτί και οθόνες, οι άνθρωποι έδιναν μεγαλύτερη σημασία σε αυτά που έβλεπαν γύρω τους. 

Η ανακάλυψη του Κορινθιακού κιονόκρανου από τον Καλλίμαχο. Χαρακτικό του Claude Perrault, 1684. Πηγή: Wikimedia Commons

Σε ένα τοπίο όπου τα περισσότερα αυτοφυή φυτά έχουν μικρά και σκληρά φύλλα, πολύ συχνά, αγκαθωτά και γκριζωπά, ένα φυτό με τεράστια πράσινα, δαντελωτά φύλλα δεν μπορεί παρά να ξεχωρίζει. Η ιστορία λέει ότι ο γλύπτης Καλλίμαχος, είδε σε ένα Κορινθιακό νεκροταφείο μία άκανθο να αγκαλιάζει με τα φύλλα της ένα καλάθι πάνω σε έναν τάφο. Από εκεί εμπνεύσθηκε το Κορινθιακό κιονόκρανο. Όμως υπάρχει και ένα μακεδονικό νόμισμα του 4ου π.Χ. αιώνα που εικονίζει φύλλα ακάνθου. Στην Ελλάδα έχουμε δύο είδη ακάνθου, τη μαλακή Acanthus mollis και την αγκαθωτή Acanthus spinosus. Η πρώτη φυτρώνει άγρια μόνο στη βόρειο Ελλάδα ενώ η δεύτερη υπάρχει και στα νότια. Άρα το πιθανότερο είναι ότι το μοτίβο φύλλου πάνω στο κορινθιακό κιονόκρανο προέρχεται από την αγκαθωτή άκανθο και το μοτίβο στο νόμισμα απ’ τη μαλακή. Αυτές οι πληροφορίες προέρχονται από δύο βιβλία του Έλμουτ Μπάουμαν το πρώτο έχει τον τίτλο: «Η ελληνική χλωρίδα στο μύθο, στην τέχνη, στη λογοτεχνία» (έκδοση της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσεως) ενώ το δεύτερο είναι το «Φυτά σε αρχαία ελληνικά νομίσματα» απ’ τις εκδόσεις Ηλίβατον. 

Η μαλακή άκανθος (φωτ. Τ.Α.)

Η μαλακή άκανθος (Acanthus mollis) είναι η πιο συχνά καλλιεργούμενη από τις δύο και τη βρίσκουμε στα πιο «ενημερωμένα» κέντρα κήπου. Διαβάστε για αυτήν πατώντας εδώ. Την αγκαθωτή (Acanthus spinosus) σπάνια την έχω δει να πωλείται, αλλά αυτό μπορεί να μη σημαίνει κάτι.

Η αγκαθωτή άκανθος (φωτ. Δ.Α.)

Άκανθος στα δύσκολα

Η άκανθος (Acanthus mollis και Acanthus spinosus) είναι ένα απ’ τα φυτά που βλέπουμε πολύ συχνά μπροστά μας αλλά δεν τους δίνουμε σημασία. Όμως δεν ήταν πάντα έτσι γιατί το μοτίβο των φύλλων της στολίζει τα κιονόκρανα Κορινθιακού ρυθμού. Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία που θα τη βρείτε εδώ. 

Μη αρδευόμενη άκανθος το Δεκέμβριο (φωτ. Τ.Α.)

Στην αγορά βρίσκουμε σχετικά εύκολα την μαλακή Acanthus mollis ενώ η αγκαθωτή Acanthus spinosus είναι μάλλον δυσεύρετη, και έτσι ό,τι παρατίθεται στη συνέχεια αφορά την πρώτη. 
Η μαλακή άκανθος είναι ένα καλλωπιστικό που θα ευδοκιμήσει ακόμη και στα πιο δύσκολα σημεία ενός κήπου, σε θέσεις σκιερές με χώμα σκληρό και άγονο. Δηλαδή, αν κάποιος ψάχνει να βρει τι μπορεί να φυτέψει κάτω από πεύκα, ας δοκιμάσει την άκανθο. Το μόνο που θέλει είναι λίγο χώμα για να απλώσει τις ρίζες της. 

Σκιερό παρτέρι με ακάνθους στο Διομήδειο Βοτανικό Κήπο. Η φωτ. είναι τραβηγμένη προς το τέλος του φθινόπωρου, τα φυτά είναι αρδευόμενα. (Φωτ. Δ.Α.)

Έχει πράσινα σκούρα φύλλα, πολύ μεγάλα, που μπορεί να έχουν μήκος πάνω από 0,50 μ. και λίγο μικρότερο πλάτος. Οι μίσχοι τους βγαίνουν μέσα απ’ το χώμα αφού το φυτό δεν έχει κορμό ούτε διακλαδώσεις. Από το κέντρο της ροζέτας των φύλλων εμφανίζεται την άνοιξη ένα μακρύ ανθοφόρο στέλεχος, ψηλότερο από τη φυλλωσιά. 

Απρίλιος, τα λουλούδια αρχίζουν να εμφανίζονται (φωτ. Τ.Α.)

Το φυτό χωρίς τα άνθη φτάνει σε ύψος 0,50-0,70 μ. Δηλαδή είναι ένα ποώδες φυτό. Το άν θα είναι πολυετές ή εποχικό εξαρτάται από εμάς. Αν την ποτίζουμε θα είναι πράσινη όλο το χρόνο. Αν δεν ποτίζουμε θα δούμε το φυτό να εξαφανίζεται μέσα στο καλοκαίρι, περίπου τον Ιούλιο. Προς τα μέσα του φθινόπωρου, με τη βοήθεια των βροχών, αρχίζουν να βγαίνουν μέσα από το χώμα οι νεαροί τρυφεροί βλαστοί της ακάνθου. Όλη την άνοιξη μεγαλώνουν μέρα με τη μέρα μέχρι που εμφανίζονται τα λουλούδια. Το φυτό αρχίζει να παίρνει την ... κάτω βόλτα όσο εξαντλείται το απόθεμα νερού στο χώμα. Όλα αυτά όμως αφορούν ακάνθους που δεν ποτίζονται. Εφ όσον ποτίζουμε το φυτό είναι πράσινο όλο το χρόνο και όταν κάποιο πεθάνει δεν θα το καταλάβουμε επειδή στο μεταξύ θα έχει αντικατασταθεί από τις νέες ακάνθους που φυτρώνουν από τους σπόρους που έπεσαν στο χώμα. 

Λεπτομέρεια των λουλουδιών (φωτ. Δ.Α.)

Αυτά όλα γίνονται στους κήπους και τα πάρκα. Δεν έχω δει ποτέ άκανθα σε βεράντα. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Όμως πολύ θα ‘θελα να 'ξέρα αν έχει δει κανείς ή αν έχει άκανθα στη βεράντα του. 

Να βάλω λίπασμα τώρα;

Η άνοιξη ήρθε! Ο χειμώνας τέλειωσε; Την απάντηση δεν την ξέρουμε. Αμυγδαλιές, προύνοι, τσιντόνιες και ένα σωρό άλλα έχουν ήδη ανθίσει, αλλά και αυτά δεν ξέρουν τι μας φυλάει ο καιρός για το Μάρτιο. 

Τσιντόνια

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές είναι μια ηλιόλουστη μέρα στα τέλη Φεβρουαρίου. Αν βάλουμε λίπασμα σήμερα και ... 

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Θερμόμετρο για το κρύο και τη ζέστη

Ένα πολύ χρήσιμο «εργαλείο» για όποιον ασχολείται με την κηπουρική είναι το θερμόμετρο μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας. Αυτό δεν δείχνει μόνο τη θερμοκρασία του αέρα τη στιγμή που το βλέπουμε αλλά και την ελάχιστη και μέγιστη που σημειώθηκαν νωρίτερα. 

Φωτ. Τ.Α.

Το θερμόμετρο έχει δύο στήλες. Στην αριστερή γυάλινη στήλη σημειώνεται η ελάχιστη (minima) θερμοκρασία και στην δεξιά η μέγιστη (maxima).  

Πάνω από την αριστερή στήλη διαβάζουμε «MINIMA» και πάνω από τη δεξιά «MAXIMA».  Τα γράμματα είναι αχνά και ανάγλυφα, ελπίζω να φαίνονται εδώ. (Φωτ. Τ.Α.) 

Την αριστερή στήλη τη διαβάζουμε από πάνω προς τα κάτω και την δεξιά από κάτω προς τα πάνω.

Φωτ. Τ.Α.

Στη φωτογραφία επάνω φαίνεται ότι η ελάχιστη θερμοκρασία τις προηγούμενες μέρες, στο σημείο που ήταν το θερμόμετρο, έπεσε μέχρι τους 1,5 ℃ περίπου. Το κάτω μέρος του μαύρου δείκτη, μέσα στην αριστερή στήλη είναι ανάμεσα στο 1 και το 2 στην μαύρη κλίμακα. Αν το κάτω μέρος του δείκτη ήταν στην κόκκινη κλίμακα θα είχαμε αρνητική θερμοκρασία, δηλαδή υπό το 0 ℃. 

Αντίστοιχα, στη δεξιά στήλη με τη μέγιστη θερμοκρασία βλέπουμε ότι το θερμόμετρο δεν ανέβηκε πάνω από τους 17,5 ℃. 

Τη στιγμή της φωτογράφησης βλέπουμε ότι το θερμόμετρο ήταν στους 16 ℃. Αυτή η ένδειξη φαίνεται και στις δύο στήλες από την κόκκινη κάθετη γραμμή μέσα στις στήλες.  

Αφού δούμε τις ενδείξεις, τις σημειώνουμε, στο μυαλό μας, στο ημερολόγιο κηπουρικής ή και πουθενά. Μετά, πατάμε το κουμπί που είναι ανάμεσα στις δύο στήλες και το κρατάμε πατημένο μέχρι να φτάσουν οι δύο μαύροι δείκτες στην ένδειξη του θερμομέτρου εκείνη τη στιγμή. Δηλαδή, το κάτω μέρος της μαύρης γραμμής και η κόκκινη γραμμή ταυτίζονται, δείχνοντας την ίδια ένδειξη. Τώρα οι δείκτες είναι έτοιμοι να σημειώσουν τις νέες ενδείξεις ελάχιστης και μέγιστης θερμοκρασίας. 

Φωτ. Τ.Α.

Το συγκριμένο θερμόμετρο είναι εκατονταβάθμιο, μετρά βαθμούς Κελσίου δηλαδή.

Δυό πράγματα που καλό είναι να θυμόμαστε: 

Το θερμόμετρο μετρά τη θερμοκρασία του αέρα που είναι κοντά του. Επομένως δεν μας λέει κάτι για ό,τι συμβαίνει σε όλη την περιοχή όπου βρίσκεται αυτό.

Αν το τοποθετήσουμε σε θέση ηλιόλουστη είναι πολύ πιθανό ένα καλοκαίρι να καταστραφεί γιατί η θερμοκρασία που θα μετρήσει θα είναι έξω από τις δυνατότητές του. Άρα το βάζουμε στη σκιά. 

Τριανταφυλλιές και καρποφόρα

Αν το χώμα του κήπου μας δεν είναι ούτε λασπωμένο, ούτε σκεπασμένο από χιόνι, τότε η εποχή αυτή είναι πολύ καλή για να φυτέψουμε γυμνόρριζα φυτά. 

Στην αγορά θα βρούμε ένα σωρό από γυμνόρριζα καρποφόρα. Αχλαδιές, μηλιές, κερασιές, βερικοκιές και όλα τα άλλα φυλλοβόλα καρποφόρα μπορούν να φυτευτούν τώρα. Επιπλεόν θα βρούμε και τεράστια ποικιλία από γυμνόρριζες τριανταφυλλιές συσκευσμένες σε πλαστικές σακούλες. 

Τώρα φυτεύουμε γυμνόρριζα καρποφόρα (φωτ. Δ.Α.)

Αυτά τα φυτά το χειμώνα είναι φτηνά γιατί είναι μικρά, επίσης δεν χρειάζεται να κοπιάσουμε σκάβωντας τεράστιους λάκκους και τέλος οι πιθανότητες να αποτύχει η φύτευση είναι ελάχιστες. 

Δείτε σύντομες οδηγίες για το πώς φυτεύουμε πατώντας εδώ και μερικά στοιχεία για τις τριανταφυλλιές, εδώ. 

Όσον αφορά τα καλλωπιστικά, είναι περίεργο πως, εκτός από τις τριανταφυλλιές και κάποια δέντρα όπως οι μουριές, δεν μπορεί κανείς να βρεί εύκολα  άλλα είδη στην ελληνική αγορά. Φτηνά, μικρά, γυμνόρριζα, φυλλοβόλα καλλωπιστικά όπως η τσιντόνια, η φορσύθια, η γλυσίνα και ένα σωρό άλλα είναι δυσεύρετα. Όμως αυτό είναι άλλη συζήτηση ... 

Γιατί να μην μπορούμε να βρούμε στα φυτώρια φτηνές, μικρές γυμνόρριζες φορσύιθιες μέσα στο χειμώνα; (φωτ. Δ.Α.) 

Πότε κρυώνουν τα φυτά;

Τώρα οι μέρες είναι σχεδόν ανοιξιάτικες όμως αυτό δεν θα κρατήσει πολύ, χειμώνας είναι άλλωστε. Έτσι θα έρθει πάλι η ώρα που κάποια φυτά θα χρειαστούν προστασία από το κρύο. Κάποια φυτά. Όχι όλα τα φυτά! 

Κέδρος, φωτ (Δ.Α.)

To κάθε είδος έχει τη δική του αντοχή. Ο κέδρος, για παράδειγμα, δεν θα έχει πρόβλημα αν τα κλαδιά του καλυφθούν από χιόνι και πάγο. Η γαρδένια θα έχει πρόβλημα όταν το θερμόμετρο είναι λίγο πάνω από το 0 ℃ και θα έχει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα αν σκεπαστεί από χιόνι. Η αλήθεια είναι πως αυτό θα είναι και το τελευταίο της πρόβλημα. Μετά απ' αυτό δεν θα χρειαστεί να ασχοληθείτε πια μαζί της. 

Η αντοχή της πικροδάφνης στο κρύο διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία. Υπάρχουν ποικιλίες πικροδάφνης που δεν έχουν πρόβλημα μέχρι τους -5 ℃, αλλά υπάρχουν και αυτές που χαλάνε όταν το θερμόμετρο πλησιάζει στο 0 ℃. 

Για να βγάλει κανείς άκρη πρέπει να ξέρει, έστω στο περίπου, την ελάχιστη θερμοκρασία που αντέχει κάθε φυτό του. Μετά, έχουμε στο νου μας να παρακολουθούμε το δελτίο καιρού και όταν προβλέπεται κρύο παίρνουμε τα ανάλογα μέτρα:

Μετακινούμε κάποιες γλάστρες σε θέσεις πιο ζεστές. Ένας νότιος εξωτερικός τοίχος του σπιτιού είναι πιο ζεστός απ' τον βορινό. 

Καλύπτουμε προσωρινά με κηποτεχνικό φλις (ή εφημερίδες και νάιλον) φυτά που δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να μετακινήσουμε. Δείτε σχετικά εδώ. 

Μεταφέρουμε σε εσωτερικούς χώρους τα πιο ευαίσθητα.

Για τον Άρη

Την τελευταία φορά που συναντηθήκαμε με τον Αρη Πουλημένο μου είχε πει ότι ποτέ δεν είχε δει, ζωντανή μπροστά του μία ανθισμένη υπομονή. 

Portulacaria afra, υπομονή (φωτ.Τ.Α.)

Ο φίλος Αρης δεν είναι πια μαζί μας και αυτή η φωτογραφία είναι αφιερωμένη σε αυτόν.